Skamieniałości - rośliny nasienne (Spermatophyta)

Królestwo: rośliny (Plantae);

Klad (grupa): rośliny nasienne (Spermatophyta).

Rośliny nasienne (Spermatophyta) to gromada roślin lądowych wytwarzających nasiona, do których zalicza się nagozalążkowe (szpilkowe) poza wyjątkami np. Ginkgo biloba i okrytozalążkowe (liściaste). Pierwszymi nasiennymi roślinami były nagozalążkowe paprocie nasienne, które pojawiły się prawdopodobnie w górnym dewonie.

Pierwsze drzewa nagozalążkowe (szpilkowe) jak Dadoxylon znane są z górnego karbonu natomiast okrytozalążkowe (liściaste) pojawiły się na przełomie jury i kredy.

Bursztyn bałtycki to kopalna żywica drzew należących do różnych rodzajów: Pseudolarix, Cedrus, Pinus, Abies, Glyptostrobus, Agathis. Dominowała rodzina Pinaceae. Obszarem macierzystym dawnych lasów była Fennoskandia oraz obszar dzisiejszego Bałtyku. Katastrofalne wydarzenia (opadanie pyłów wulkanicznych z Islandii na lasy - hipoteza Hanny Czeczott; pożary powodujące nagrzewanie pni i ich pękanie, na co wskazują również dowody - hipoteza Jarosława Kulika) w tamtym rejonie spowodowały nadmierne żywicowanie drzew. Wyciekająca żywica z uszkodzonych drzew przenoszona była przez hipotetyczną rzekę Eridan (wg. Barbary Kosmowskiej-Ceranowicz) i deponowana w delcie gdańskiej od Sambii po Chłapowo. W powstałym złożu z czasem przeobraziła się w Bursztyn. Obecnie z Bursztynu możemy się wiele dowiedzieć (jaka była roślinność, owady oraz jaki panował klimat w epoce eocenu).

Hipoteza Jarosława Kulika:

Za bezpośrednią przyczynę nadmiernego żywicowania drzew iglastych w eocenie oprócz skutków wulkanizmu uważam również pożary powodujące przegrzewanie i pękanie drzew. Rozgrzana żywica z łatwością wyciekała z uszkodzonych pni i gałęzi prawdopodobnie wprost do hipotetycznej rzeki Eridan oraz jej dopływów albo pozostawała w podmokłych dolinach bagiennych w których przetrwała pożary. Z czasem była wymywana wraz z osadem piaszczysto- iłowym np. spływy powierzchniowe z terenów wzdłuż rzeki, podmywanie skarp. Silny nurt przenosił żywicę dalej w stronę morza.

Dowody przemawiające za pożarami lasów:

• Wulkanizm we wczesnym eocenie podniósł średnią temperaturę na Ziemi o kilka stopni więcej niż obecnie. Najbliższe wulkany na Islandii oraz wys. Jan Mayen musiały być aktywne (dowód – obecność pyłów w osadach „ niebieskiej ziemi”. Wzrost temperatury spowodowany był dużą emisją gazów cieplarnianych co powodowało liczne pożary w różnych rejonach. (analogicznie do dzisiejszych pożarów z 2020r. w Australii i 2021 r. w Europie). Wspomniane wulkany w okresie eocenu znajdowały się bliżej płw. skandynawskiego niż obecnie, co skracało drogę transportu nagrzanych popiołów, które teoretycznie mogły zwiększyć żywicowanie drzew w Norwegii lub Szwecji. • Opad zimnych popiołów wulkanicznych na lasy nie powoduje nadmiernego żywicowania drzew • Relacja słowna strażaka na temat specyfiki palących się lasów. „Wiatr przenosił dym oraz nagrzane powietrze na znaczne odległości od centrum ognia. Strażak nie był w stanie zbliżyć się do pożaru gdyż powietrze parzyło. Nagrzewały się pojazdy gaśnicze stojące w dużej odległości na drogach leśnych. Słychać było w oddali jak strzelało drewno, pękały pnie…” • Brak skamieniałych drewien z eocenu w materiale narzutowym. • Brak szczątków skamieniałych pni w kopalni w Jantarnyj na Sambii. W osadach „niebieskiej ziemi” tylko bursztyny w iłach i piaskach glaukonitowo-kwarcowych. • Bardzo duża ilość bursztynu w osadach „ niebieskiej ziemi” delty gdańskiej, trafiają się również bursztyny pow. 1 kg • Bursztyn ukraiński z Klesowa pochodzi z tego samego czasu geologicznego co bałtycki i również kumulowany był w delcie, co potwierdza hipotezę o powszechności pożarów w różnych rejonach. • Bursztyn z Bitterfeldu w Niemczech pochodzi zapewne z autochtonicznych lasów, co potwierdza hipotezę o powszechności pożarów w różnych rejonach. • Dominacja drzew z rodziny Pinaceae (jednorodne lasy dobrze się palą) • Trafiają się bursztyny w kształcie szczelin, które nie są naciekami zewnętrznymi.

drewno szpilkowe

1a

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

1b

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

1c

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

2a

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

2b

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

2c

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

3a

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

3b

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

3c

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

3d

drewno szpilkowe

drewno liściaste

4a

drewno liściaste

drewno liściaste

4b

drewno liściaste

drewno liściaste - rysunek

4c

drewno liściaste - rysunek

Larix? - drewno szpilkowe

5a Larix?

drewno szpilkowe

Larix? - drewno szpilkowe

5b Larix?

drewno szpilkowe

Larix? - drewno szpilkowe

5c Larix?

drewno szpilkowe

Larix? - drewno szpilkowe

5d Larix?

drewno szpilkowe

drewno liściaste

6a

drewno liściaste

drewno liściaste

6b

drewno liściaste

drewno liściaste

6c

drewno liściaste

drewno szpilkowe

7a

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

7b

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

7c

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

7d

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

8a

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

8b

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

8c

drewno szpilkowe

drewno szpilkowe

8d

drewno szpilkowe

drewno liściaste

9a

drewno liściaste

drewno liściaste

9b

drewno liściaste

drewno liściaste

9c

drewno liściaste

drewno liściaste

9d

drewno liściaste

kopalna żywica (bursztyn)

10

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

11

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

12

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

13

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

14a

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

14b

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

15

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

16a

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

16b

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

17

kopalna żywica (bursztyn)

kopalna żywica (bursztyn)

18

kopalna żywica (bursztyn)

pączkowate włoski z liści dębu

19

pączkowate włoski z liści dębu

kopalna żywica (bursztyn)

20

kopalna żywica (bursztyn)

drewno liściaste

21a

drewno liściaste

drewno liściaste

21b

drewno liściaste

drewno liściaste

21c

drewno liściaste

drewno liściaste

21d

drewno liściaste

fragment rośliny

22a

fragment rośliny

fragment rośliny

22b

fragment rośliny

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23a Araucarioxylon?

drewno szpilkowe

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23b Araucarioxylon?

drewno szpilkowe

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23c Araucarioxylon?

drewno szpilkowe

Królestwo: rośliny (Plantae);

Klad (grupa): rośliny nasienne (Spermatophyta).

Rośliny nasienne (Spermatophyta) to gromada roślin lądowych wytwarzających nasiona, do których zalicza się nagozalążkowe (szpilkowe) poza wyjątkami np. Ginkgo biloba i okrytozalążkowe (liściaste). Pierwszymi nasiennymi roślinami były nagozalążkowe paprocie nasienne, które pojawiły się prawdopodobnie w górnym dewonie.

Pierwsze drzewa nagozalążkowe (szpilkowe) jak Dadoxylon znane są z górnego karbonu natomiast okrytozalążkowe (liściaste) pojawiły się na przełomie jury i kredy.

Bursztyn bałtycki to kopalna żywica drzew należących do różnych rodzajów: Pseudolarix, Cedrus, Pinus, Abies, Glyptostrobus, Agathis. Dominowała rodzina Pinaceae. Obszarem macierzystym dawnych lasów była Fennoskandia oraz obszar dzisiejszego Bałtyku. Katastrofalne wydarzenia (opadanie pyłów wulkanicznych z Islandii na lasy - wg. hipotezy Hanny Czeczott; pożary powodujące nagrzewanie pni i ich pękanie, na co wskazują również dowody - hipoteza Jarosława Kulika) w tamtym rejonie spowodowały nadmierne żywicowanie drzew. Wyciekająca żywica z uszkodzonych drzew przenoszona była przez hipotetyczną rzekę Eridan (wg. Barbary Kosmowskiej-Ceranowicz) i deponowana w delcie gdańskiej od Sambii po Chłapowo. W powstałym złożu z czasem przeobraziła się w Bursztyn. Obecnie z Bursztynu możemy się wiele dowiedzieć (jaka była roślinność, owady oraz jaki panował klimat w epoce eocenu).

Hipoteza Jarosława Kulika:

Za bezpośrednią przyczynę nadmiernego żywicowania drzew iglastych w eocenie oprócz skutków wulkanizmu uważam również pożary powodujące przegrzewanie i pękanie drzew. Rozgrzana żywica z łatwością wyciekała z uszkodzonych pni i gałęzi prawdopodobnie wprost do hipotetycznej rzeki Eridan oraz jej dopływów albo pozostawała w podmokłych dolinach bagiennych w których przetrwała pożary. Z czasem była wymywana wraz z osadem piaszczysto- iłowym np. spływy powierzchniowe z terenów wzdłuż rzeki, podmywanie skarp. Silny nurt przenosił żywicę dalej w stronę morza.

Dowody przemawiające za pożarami lasów:

• Wulkanizm we wczesnym eocenie podniósł średnią temperaturę na Ziemi o kilka stopni więcej niż obecnie. Najbliższe wulkany na Islandii oraz wys. Jan Mayen musiały być aktywne (dowód – obecność pyłów w osadach „ niebieskiej ziemi”. Wzrost temperatury spowodowany był dużą emisją gazów cieplarnianych co powodowało liczne pożary w różnych rejonach. (analogicznie do dzisiejszych pożarów z 2020r. w Australii i 2021 r. w Europie). Wspomniane wulkany w okresie eocenu znajdowały się bliżej płw. skandynawskiego niż obecnie, co skracało drogę transportu nagrzanych popiołów, które teoretycznie mogły zwiekszyć żywicowanie drzew w Norwegii czy Szwecji. • Opad zimnych popiołów wulkanicznych na lasy nie powoduje nadmiernego żywicowania drzew • Relacja słowna strażaka na temat specyfiki palących się lasów. „Wiatr przenosił dym oraz nagrzane powietrze na znaczne odległości od centrum ognia. Strażak nie był w stanie zbliżyć się do pożaru gdyż powietrze parzyło. Nagrzewały się pojazdy gaśnicze stojące w dużej odległości na drogach leśnych. Słychać było w oddali jak strzelało drewno, pękały pnie…” • Brak skamieniałych drewien z eocenu w materiale narzutowym. • Brak szczątków skamieniałych pni w kopalni w Jantarnyj na Sambii. W osadach „niebieskiej ziemi” tylko bursztyny w iłach i piaskach glaukonitowo-kwarcowych. • Bardzo duża ilość bursztynu w osadach „ niebieskiej ziemi” delty gdańskiej, trafiają się również bursztyny pow. 1 kg • Bursztyn ukraiński z Klesowa pochodzi z tego samego czasu geologicznego co bałtycki i również kumulowany był w delcie, co potwierdza hipotezę o powszechności pożarów w różnych rejonach. • Bursztyn z Bitterfeldu w Niemczech pochodzi zapewne z autochtonicznych lasów, co potwierdza hipotezę o powszechności pożarów w różnych rejonach. • Dominacja drzew z rodziny Pinaceae (jednorodne lasy dobrze się palą). • Trafiają się bursztyny w kształcie szczelin, które nie są naciekami zewnętrznymi.

drewno szpilkowe

1a

drewno szpilkowe, fragment pnia, rodzina: Pinaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

1b

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny, rodzina: Pinaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

1c

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Pinaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

2a

drewno szpilkowe, fragment pnia, rodzina: Cupressaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

2b

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny, rodzina: Cupressaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

2c

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Cupressaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

3a

drewno szpilkowe, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

3b

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

3c

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

3d

drewno szpilkowe, przekrój podłużny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

4a

drewno liściaste, fragment pnia, rodzina: Juglandaceae?, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

4b

drewno liściaste, przekrój poprzeczny, rodzina: Juglandaceae?, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste - rysynek

4c

Rysunek nie jest odwzorowaniem przekroju pnia a jedynie pokazuje miejsce z którego oderwany został fragment, rys./fot. Jarosław Kulik.

Larix? - drewno szpilkowe

5a Larix?

drewno szpilkowe, rodzina: Pinaceae, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Larix? - drewno szpilkowe

5b Larix?

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny, rodzina: Pinaceae, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Larix? - drewno szpilkowe

5c Larix?

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Pinaceae, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Larix? - drewno szpilkowe

5d Larix?

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Pinaceae, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Żabi Róg, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

6a

drewno liściaste, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

6b

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

6c

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

7a

drewno szpilkowe, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Zgierz-Malinka, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

7b

drewno szpilkowe, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Zgierz-Malinka, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

7c

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Zgierz-Malinka, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

7d

drewno szpilkowe, przekrój podłużny promieniowy w powiększeniu, neogen, narzutniak, miejsce znalezienia: Zgierz-Malinka, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

8a

drewno szpilkowe, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

8b

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiekszeniu, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

8c

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno szpilkowe

8d

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

9a

drewno liściaste, rodzina: Rosaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

9b

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Rosaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

9c

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Rosaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

9d

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, rodzina: Rosaceae, neogen: miocen, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

10

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Gdańsk-Stogi, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

11

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

12

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

13

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Świbno, Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

14a

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

14b

kopalna żywica (bursztyn) w naturalnym świetle przechodzącym, paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

15

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

16a

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

16b

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

17

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Ujście Wisły, Świbno, Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

18

kopalna żywica (bursztyn), forma naciek zewnętrzny, paleogen: późny eocen, redeponowany, miejsce znalezienia: Ujście Wisły, Świbno, Wyspa Sobieszewska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

pączkowate włoski z liści dębu

19

pączkowate włoski z liści dębu w bursztynie, paleogen: późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: okolice Gdańska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

kopalna żywica (bursztyn)

20

kopalna żywica (bursztyn), paleogen: późny eocen, narzutniak, miejsce znalezienia: brzeg jez. Mamry, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, dar Pana Grzegorza, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

21a

drewno liściaste, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Bramka okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

21b

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Bramka okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

21c

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Bramka okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

drewno liściaste

21d

drewno liściaste, przekrój poprzeczny w powiększeniu, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Bramka okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

fragment rośliny

22a

fragment rośliny, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

fragment rośliny

22b

fragment rośliny, kreda górna, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23a Araucarioxylon?

drewno szpilkowe, jura środkowa: kelowej górny, porwak - kra łukowska, miejsce znalezienia: Łuków okolice Siedlec, Polska, dar Pana Pawła Żochowskiego, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23b Araucarioxylon?

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny, jura środkowa: kelowej górny, porwak - kra łukowska, miejsce znalezienia: Łuków okolice Siedlec, Polska, dar Pana Pawła Żochowskiego, coll. / fot. Jarosław Kulik.

Araucarioxylon - drewno szpilkowe

23c Araucarioxylon?

drewno szpilkowe, przekrój poprzeczny w powiększeniu, jura środkowa: kelowej górny, porwak - kra łukowska, miejsce znalezienia: Łuków okolice Siedlec, Polska, dar Pana Pawła Żochowskiego, coll. / fot. Jarosław Kulik.