Skamieniałości
Struktury sinicowe
Otwornice (3D)
Gąbki
Parzydełkowce
Mięczaki
Pierścienice
Stawonogi (3D)
Incertae sedis
Mszywioły
Ramienionogi
Szkarłupnie
Półstrunowce
Strunowce (3D)
Glony
Rośliny nasienne
Ichnofosylia
Informacje
O autorach
Miejsca znalezisk
Prace terenowe
Preparowanie
Wystawa
Ciekawostki
Osady polodowcowe
Krajobraz polodowcowy
Żywe skamieniałości
Tabela stratygraficzna
Nasze publikacje
Literatura
Z historii paleontologii
Polecane strony
Wyszukiwarka haseł
Regulamin strony
Kontakt
| Stawonogi (Arthropoda) | |
|---|---|
![]() skamieniałe małżoraczki |
|
| Systematyka* | |
| Królestwo | zwierzęta (Animalia) |
| Typ | stawonogi (Arthropoda) |
| Gromada | owady (Insecta), małżoraczki (Ostracoda), trylobity (Trilobita) |
| *) W systematyce uwzględniono jedynie gromady występujące na stronie. | |
Stawonogi (Arthropoda) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Nazwę stawonogi zwierzęta te zawdzięczają charakterystycznym dla wszystkich przedstawicieli tego typu wyrostkom, których człony połączone są stawami. Stawonogi zamieszkują wszystkie środowiska nadające się do życia (od głębin morskich po szczyty gór), co jest możliwe dzięki ich licznym przystosowaniom fizjologicznym, biologicznym, anatomicznym, jak i dużej rozrodczości. Znane są od końca prekambru do dziś.
Małżoraczki (Ostracoda) - to gromada drobnych skorupiaków, żyjąca w wodach słodkich oraz słonych. Posiadają dwu częściowy pancerzyk, przypominający muszelkę małża. Są zwierzętami żywiącymi się detrytusem (gnijącymi szczątkami) w strefie przydennej. W warunkach dużej dostępności pokarmu, szybko się mnożą. Liczne gatunki kopalne są często skamieniałościami przewodnimi. Znane są od ordowiku do dziś. Swoje maksimum osiągnęły od syluru do dewonu oraz współcześnie.
Trylobity (Trilobitae) to wymarła gromada morskich zwierząt poruszających się po dnie. Ciała ich składały się z trzech części: cephalon (głowa), thorax (tułów), pygidium (odwłok). Żyły w okresie od kambru do permu. Swoje maksimum rozwoju osiągnęły w ordowiku. Niektóre gatunki były skamieniałościami przewodnimi.
Owady (Insecta)Owady (Insecta) - znane są już od dewonu jednak uważa się że czas ich szczytowego rozwoju przypada współcześnie (np. mrówki żyją już na Ziemi od ponad 140 mln lat).
Niektóre nasze fotografie stawonogów są zdjęciami 3D, polecamy i zachęcamy je oglądać w okularach 3D Red Cyan.
Ramką oznaczone zostały skamieniałości przewodnie.
| Systematyka* | |
|---|---|
![]() skamieniałe małżoraczki |
|
| Królestwo | zwierzęta (Animalia) |
| Typ | stawonogi (Arthropoda) |
| Gromada | owady (Insecta), małżoraczki (Ostracoda), trylobity (Trilobita) |
| *) W systematyce uwzględniono jedynie gromady występujące na stronie. | |
Stawonogi (Arthropoda) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Nazwę stawonogi zwierzęta te zawdzięczają charakterystycznym dla wszystkich przedstawicieli tego typu wyrostkom, których człony połączone są stawami. Stawonogi zamieszkują wszystkie środowiska nadające się do życia (od głębin morskich po szczyty gór), co jest możliwe dzięki ich licznym przystosowaniom fizjologicznym, biologicznym, anatomicznym, jak i dużej rozrodczości. Znane są od końca prekambru do dziś.
Małżoraczki (Ostracoda) - to gromada drobnych skorupiaków, żyjąca w wodach słodkich oraz słonych. Posiadają dwu częściowy pancerzyk, przypominający muszelkę małża. Są zwierzętami żywiącymi się detrytusem (gnijącymi szczątkami) w strefie przydennej. W warunkach dużej dostępności pokarmu, szybko się mnożą. Liczne gatunki kopalne są często skamieniałościami przewodnimi. Znane są od ordowiku do dziś. Swoje maksimum osiągnęły od syluru do dewonu oraz współcześnie.
Trylobity (Trilobitae) to wymarła gromada morskich zwierząt poruszających się po dnie. Ciała ich składały się z trzech części: cephalon (głowa), thorax (tułów), pygidium (odwłok). Żyły w okresie od kambru do permu. Swoje maksimum rozwoju osiągnęły w ordowiku. Niektóre gatunki były skamieniałościami przewodnimi.
Owady (Insecta) - znane są już od dewonu jednak uważa się że czas ich szczytowego rozwoju przypada współcześnie (np. mrówki żyją już na Ziemi od ponad 140 mln lat).
Niektóre nasze fotografie stawonogów są zdjęciami 3D, polecamy i zachęcamy je oglądać w okularach 3D Red Cyan.
Ramką oznaczone zostały skamieniałości przewodnie.
1a
owad w bursztynie - mrówka (robotnica), rodzina: Formicidae, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: Mierzeja Wiślana, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
1b
owad w bursztynie - mrówka (robotnica), rodzina: Formicidae, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: Mierzeja Wiślana, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
2a
owad w bursztynie - komar, podrząd: Nematocera, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: wybrzeże gdańskie, woj. pomorskie, Polska, dar Pani Darii Burkowskiej, coll. / fot. Jarosław Kulik.
2b
owad w bursztynie - komar, podrząd: Nematocera, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: wybrzeże gdańskie, woj. pomorskie, Polska, dar Pani Darii Burkowskiej, coll. / fot. Jarosław Kulik.
3a
owad w bursztynie - pancerz chrząszcza, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: okolice Gdańska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
3b
owad w bursztynie - pancerz chrząszcza, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: okolice Gdańska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
4
larwa owada w bursztynie, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: okolice Gdańska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
5
larwa owada w bursztynie, późny eocen, bursztyn redeponowany, miejsce znalezienia: okolice Gdańska, woj. pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
6
małżoraczki, sylur: przydol, narzutniak, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
7
małżoraczek, sylur: przydol, narzutniak, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
8
małżoraczek, sylur: przydol, narzutniak, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
9
małżoraczek, sylur: przydol, narzutniak, miejsce znalezienia: Gdańsk-Sobieszewo, pomorskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
10 Proetus
pygidium trylobita, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
11
małżoraczek, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
12
małżoraczek, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
13 Leperditia
małżoraczek, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Daniel Wybrański.
14 Beyrichia (Calcaribeyrichia) altonodosa
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
15 Beyrichia (Calcaribeyrichia) altonodosa
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
16
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
17
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
18
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
19
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
20 Leperditia
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
21 Beyrichia (Calcaribeyrichia) altonodosa
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
22 Beyrichia (Nodibeyrichia)
fragment małżoraczka, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
23 Beyrichia (Simplicibeyrichia) globifera
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
24
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
25
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
26 Beyrichia
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
27
małżoraczek, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Zgierz-Malinka, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
28
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
29
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
30
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
31
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
32
małżoraczki, sylur: ludlow, narzutniak, miejsce znalezienia: Czatolin, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
33 Calymene
pygidium trylobita, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Rosanów, okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
34 Calymene blumenbachi?
trylobit, sylur: wenlok?, narzutniak, miejsce znalezienia: okol.Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
35 Chasmops
pygidium trylobita, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Daniel Wybrański.
36 Acernaspis
cephalon trylobita, sylur: landower, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
37 Encrinurus
pygidium trylobita, sylur: landower, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
38 Encrinurus
pygidium trylobita, sylur: landower, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
39
małżoraczek, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
40
cephalon trylobita z widocznym okiem, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
41 Encrinurus punctatus?
pygidium trylobita, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
42 Encrinurus
fragment cephalonu trylobita, sylur: wenlok - landower, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
43 Encrinurus
fragment cephalonu trylobita, sylur: landower, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
44 Encrinurus
fragment trylobita, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Daniel Wybrański.
45 Eophacops
cephalon trylobita, sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
46
małżoraczek, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
47 Acernaspis
pygidium trylobita, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
48 Exallaspis varbolensis?
fragment cephalonu trylobita, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
49 Erratencrinurus (Celtencrinurus) moe?
fragment cephalonu trylobita, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
50 Calymene ansensis
cephalon trylobita, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
51 Calymene
cephalon trylobita, sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
52 Sphaerexochus
pygidium trylobita, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Bramka, okolice Morąga, woj. warmińsko-mazurskie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
53
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
54
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
55
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
56
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
57
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
58
małżoraczek, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
59 Sphaerocoryphe
fragment cephalonu trylobita, ordowik górny lub sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
60
fragment cephalonu trylobita, ordowik górny lub sylur: ruddan, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
61 Chasmops?
cephalon trylobita, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
62a Asaphus
trylobit, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
62b Asaphus
cephalon trylobita, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
63 Asaphus
pygidium trylobita, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
64 Isotelus
hypostome trylobita, ordowik górny, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Daniel Wybrański.
65 Asaphus (Neoasaphus)
hypostome trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
66 Lichas (Conolichas) deflexa
cephalon trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
67 Lichas (Conolichas) deflexa
pygidium trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
68 Lichas (Conolichas) deflexa
cephalon trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
69 Asaphus (Neoasaphus)
cephalon trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
70 Asaphus (Neoasaphus)
cephalon trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
71 Cybele
fragment trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
72 Cybele
fragment trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
73a Pseudobasilicus lub Pseudobasiliella?
fragment pygidium trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
73b Pseudobasilicus lub Pseudobasiliella?
pygidium trylobita, fragment w powiększeniu, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
73c Pseudobasilicus lub Pseudobasiliella?
Prawdopodobny kształt pygidium trylobita (około 6,5 x 4,5 cm). Rysunek może różnić się od rzeczywistego okazu. Dokładne odwzorowanie kształtu, przy zachowaniu się mniej niż 50% pygidium jest dziś trudne. Rys. Jarosław Kulik.
74 Ampyx
cephalon trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
75 Basilicus lub Proetus?
pygidium trylobita, ordowik, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
76
małżoraczek, ordowik górny, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
77
małżoraczki, ordowik górny, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
78
małżoraczek, ordowik górny, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
79
pygidium trylobita, ordowik górny: sandb, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
80 Calymene?
pygidium trylobita, ordowik lub sylur, narzutniak, miejsce znalezienia: Florentynów, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
81 Illaenus
cephalon trylobita, ordowik: sandb lub darriwil, narzutniak, miejsce znalezienia: Parzęczew, woj. łódzkie, Polska, coll. Daniel Wybrański, fot. Jarosław Kulik.
82a
fragment pancerza trylobita, ordowik środkowy: darriwil, Lasnamägi Stage, narzutniak, miejsce znalezienia: Gołaszyny, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. Jarosław Kulik, preparacja / fot. Jarosław Musialik.
82b
fragment pancerza trylobita (zdjęcie 3D), ordowik środkowy: darriwil, Lasnamägi Stage, narzutniak, miejsce znalezienia: Gołaszyny, okolice Parzęczewa, woj. łódzkie, Polska, coll. Jarosław Kulik, preparacja / fot. Jarosław Musialik.
83 Geragnostus
pygidium trylobita, ordowik dolny, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
84
małżoraczek, ordowik dolny, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.
85
małżoraczek, ordowik dolny, narzutniak, miejsce znalezienia: okolice Zgierza, woj. łódzkie, Polska, coll. / fot. Jarosław Kulik.